Author: Институт перевода Библии
Date: 2024-04-28T06:48:57.657108+00:00

ЦӀийи Йикьрар: Эфес

ЦӀийи Йикьрар: Эфес

1. Сифте гаф

1. Эфес

1. Читин гафар

2. Ччвурар (ЦӀийи Йикьрар)

3. Картйир

4. Шиклар

Creative Commons: BY-NC-ND 4.0

© Институт перевода Библии; Информацию о лицензии этого издания можно найти здесь: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.ru

Институт перевода Библии

Институт перевода Библии, 101000 Москва, Главпочтамт, а/я 360
ibt_inform@ibt.org.ru

Правила использования текстов библейских переводов ИПБ: https://ibt.org.ru/ru/rules

ЦӀийи Йикьрар

Библия илтӀикӀру Институт

Москва

2010

ЦӀийи Йикьрар

Фикрар-хиялариз:

ibt_inform@ibt.org.ru

ISBN 978-5-93943-149-1

© Институт перевода Библии, Москва, 2010

Сифте гаф

Сифте гаф

Гьюрматлу дустар!

Учвухь хьайи му «ЦӀийи Йикьрар» кӀуру Китаб Аллагьдин гирами китабдин кьюбпи пай ву.

Сабпи пай, Кюгьне Йикьрар, мегьел жугьуд чӀалнаан ихь чӀалназ илтӀибкӀнадар. Дидин кӀулин мяна-метлеб, сар касди, Адамди, учв халкь гъапӀу Аллагьди кӀуруб дарапӀди, фици гьадгъулантина гъабхьи вари инсаният гунагьвалиъ абхънуш ва гьадму гунгьиккан адмийир уьрхбан бадали гьапӀну ккундуш, улупуб ву. Яни Дугъу Чаз Чан хусуси халкьди жугьдар ктагъуру, дурарихъди Йикьрар йитӀну, Къанун дебккру, хъа дурарихьан думу Йикьрар, Къанундиъ улупнайиси, кӀулиз адагъуз гъабхьундар. Дурари, чпин терефнаан, Йикьрар тамам апӀури гъахьундар кӀури, Аллагьра, дурариз дилигну, Чав кӀуруб тамам апӀбахьан гьудучӀвундар. Жугьдарихъди йитӀнайи Йикьрарилантина вари инсаниятдиз дубхьну ккуни ужʼвал Аллагьди тамам апӀури имийи. Гьамус Дугъу жугьдарихъди ваъ, хъа вари инсанарихъди ЦӀийи Йикьрар йитӀну ккундийи. ЦӀийи Йикьрар чпин ихтиярнаъ учӀвган, сабпи Йикьрар йирсивализ, яни кюгьневализ илтӀикӀнийи.

Аммаки, гьадму Кюгьне Йикьрарна Къанун инсанариз, чпин удудукьрувал ва чиб-чпиинди чпин гунгьариан удучӀвуз даршлувал улупуз кӀури, ЦӀийи Йикьрарихъ хъапӀрайи рякътӀан дайи. Ари гьадму Кюгьне Йикьрариъ жугьуд халкьдихъди улхури гъахьи Аллагь гьаму ЦӀийи Йикьрариъра, инсанарин арайиз дуфну, Учв адмиси адмийирихъди улхури гъахьну ва гьамус, гъиямат йигъаз хъана гъюрза дупну гаф тувну, аьршариз душна.

Думу адмийиригъна гьаз гъафну? Кюгьне Йикьрариъ Къанундиинди гьарсар касди чан гунгьихъанди мал гъурбан дапӀну ккундийи, гьякьди апӀуруш, гунагь гъапӀур аьжализ тувну ккундийи, хъа Аллагьдиз гьарсар кас масанди ву: Дугъу, инсан чӀивиди гъитну, гьадгъан гунгьарихъанди маларин ифи удубзуз гъитру, эгер гунагь гъапӀу гьар касдин ифи удубзуйиш, дюнʼяйиин гьич сар каскьан гъузидайи, гьаддиз инсандихъанди инсандин гунгьин жаза малариин алабхъуру.

Аллагьдиз инсанар гьадмукьан ккун гъахьнушра, дурар гунгьарихъан хътакундар. Фукьанна фукьан ва фукьандизкьан гьич саб тахсир ктру маларин ифи удубзури хьидихъа! Аллагьдиз инсан гьадмукьан масанди вуйиган, Дугъу дурарихьан гъиямат йигъан Чан улихь гьич саб тахсир ктарди дугъужвуз шлуси, саб ужу шлу рякъ ктабгъну ккундийи. Сар балайикк ккахънайиган, думу ккунири гьапӀну ккунду? Дюз вучва, жвуван жан гьяйиф дапӀну ккундар; ари Чав халкь гъапӀу инсан масан гъапӀу Аллагьдира, гунгьариъ кӀулихъди арснайи инсан марцц апӀбан бадали, Чан жан гьяйиф дарапӀди, варидарихъанди сар Учв гъурбан гъахьну. Дугъу гъапӀу ужувлаз дилигну, гьар шли Думура гьаци ккун гъапӀиш, дицир Дугъахъди гьаммишандиз женнетдиъ ахъди. Жараси женнетагьли хьуз шлуб дар.

Ари Аллагьдин гьадму ужувлакан ктибтурайи Гирами китабдин кьюбпи пайназ ЦӀийи Йикьрар кӀуру. Душваъ Аллагьдин гьадму ужувлакан ва Дугъан веледар хьпан бадали, инсанари гьапӀну ккундуш, ктибтура. Аллагьди, Чав гъапӀу ужувлакан вари инсаниятдиз хабар дебккай, гъапну, ари гьадму Хабар – ЦӀийи Йикьрар, учу, табасаран чӀалназ илтӀибкӀу Рашид Азизовди, гъалатӀар ктагъу Шарафудин Дашдемировди, Шамиль Казиевди, Сабрина Шихалиевайи, Михаил Алексеевди ва Гирами китабар илтӀикӀру институтдин, бицӀирилан ккебгъну, вари гъулугъчйири табасаран халкьдиз дебккрача.

ЦӀийи Йикьрарнаъ улупнайи гьядисйир хьуз хъюгъхъанмина, яни думу Ужʼвал инсаниятдиз дебккхъанмина кьюд агъзур йистӀан зиина гъубшну. ЦӀийи Йикьрарин пай гьадму гьядисйир чпин улариз гъяркъю шагьидари грек чӀалниинди дибикӀнайи Гирами китаб ву. Дидин хъана уччвуйи гъавриъ ахъруси, Китабдин ахириъ, алахьру читин гафарин мяна ачухъ апӀурайи словарь ва гьядисйир наан шули гъахьнуш гъавриъ тӀаърайи шиклар, схемйир ва картйир туврача.

ЦӀийи Йикьрар 27 Китабдикан ибарат дубхьнайи саб гъварч ву, ва, урхрудариз сацӀиб гъавриъ ахъуз кюмек ибшри дупну, гьар Гирами китабдин улихь дидкан жикъидиси мялуматра туврача.

Библия илтӀибкӀру институтди думу табасаран чӀалназ илтӀибкӀдариз, дидин редакторариз ва думу адабгъуз кюмек гъапӀдариз – варидариз чухсагъул кӀура. Табасаранариз чпин багъри чӀалниинди Аллагьдин Гаф урхуз мумкинвал хьувалиин учу шад вуча.

Библия илтӀикӀру институт

Эфес

Эфес

1. Эфес

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

Эфес

Эфесдиъ айи хъугърудариз кагъаз

Му кагъаз Эфес шагьриндариз дибикӀнайиб вушра, БицӀи Азияйин вари хъугърудариз кӀури, Гирами Рюгьну Павелихьди бикӀуз гъитна. Мумкин ву кагъаз Павел Римдиъ дустагъдиъ айи вахтна дибикӀнайиб хьузра. Му кагъзиъ Аллагьди адмийир уьрхбаъ Месигьдин важиблуваликан ктибтура. Гьаму шибритӀиин али Исайихъ хъугънайидарин саб хизандин уьмрикан ктибтура: Аллагьди дурариз, Иса Месигьдихъ хъугърудар вари саб хилси хьуз, дих гъапӀну. Дурарин хъугъувалин бин хачрак карсу, хъасин чӀиви гъаши Иса Месигь духьну ккунду. Исайихъ хъугърудар инсандин бедендихь тевра: бедендин паярихьан, саб хътарди, тмунубдихьан фукӀа апӀуз даршлуси, Исайихъ хъугънайи адмира гьаци ву – сар чан-чаз яшамиш духьну ккундар. Хъугънайидарин арайиъ гьарсариз чан йишв ва ляхин а, гьаддиз сарин гъуллугъ тмунуринубтӀан артухъ вуди гьисаб дапӀну ккундар. Хъугънайидарихьан сатӀидитӀан гьаму дюнʼяйиъ айи писвализ къаршу дугъужвуз шлуб дар. Кагъзин аьхириъ хъугърударин гьар йигъандин месэлйирихьна фикир жалб апӀура: мушваъ жиларин ва хпарин, абйир-бабарин ва бицӀидарин, гъуллугъарихь хьайидарин ва дурарин хиликк ккайидарин аьлакьйирикан ктибтура. Душваъ, юкьвнаан гьякьвал идибтӀну, дюзвалин рукьан палатдиъ учӀвну, ижмиди дийигъуз дих апӀура.

1

Месигь – ухьуз тувнайи ужʼвал ву

1^1Эфесдиъ айи Аллагьдин гирами халкьдиз, Месигь Исайихъ хъугъну яшамиш шулайидариз Аллагьдин амриинди Месигь Исайин вакил Павелин терефнаан – 2ужʼвал ва мясляаьт учвуз, ихь Адаш Аллагьдихьан ва Агъа Иса Месигьдихьан!

3Гъит адлу ишри ихь Агъа Иса Месигьдин Адаш, Аллагь. Дугъу аьршариъ ухьуз, Месигьдихъди ухьу саб гъашиган, рюгьнан вари ужувлар тувунхьуз:+
4Дугъу ухьу, Месигьдиъ саб духьну, Аллагьдин улихь гирамиди ва тахсир ктарди яшамиш хьуз дюнʼя халкь апӀайиз улихьна ктагъну. Дугъу Чан масанвалиинди,+
5Чан хушнииндина ниятниинди, Иса Месигьдилантина ухькан Чаз веледар ктауз улихьмиди кьаст дапӀнади гъахьну+. 6Чав ккун гъапӀу Месигьдилантина ухьуз туву Дугъан ужувлан вари ад магьа гьамдиъ а. 7Гьадгъахъди саб гъахьиган, Дугъан ифди ухьу дюрхна ва Аллагьдин аьхир адру ужʼвали ихь гунгьарилан хил алдабгъна+. 8Думу ужʼвал Дугъу ухьуз жумартди тувну. Вари фагьмиинди ва аьгъювалиинди 9Дугъу ухьуз Чан хушниинди Чан ниятнан сир ачухъ гъапӀну. Думу ният Месигьдиланмина арайиз хуз ккайиб вуйи+. 10Дугъан му ляхнар улупнайи вахтна завариин ва жилариин халкь дапӀнайиб вари Месигьдин гьюкмиккна сатӀи апӀбан бадали вуйидар вуйи+.

11Гьадгъахъди саб гъахьиган, Аллагьди Чан вари хушниинди ва ниятниинди улихьмиди апӀурайи ниятнаъ айиси, учу ктагъну. 12Му мици учу, Месигьдик сифте миж кивну, адлу духьнайи Аллагьдин тярифар апӀуз гъабхьиб ву. 13Гьаци учвура, учвуз уьрхювал тувру гьякьвалин гаф – Ужувлан хабар гъеебхьиган, Месигьдик ктикьунчва. Дугъахъ хъугъиган, Аллагьдин печать гъивунчвуин – гаф тувну гъафи Гирами Рюгь+. 14Гьадму Гирами Рюгь ухьуз тувнайиган, адлу духьнайи Аллагьдин тярифар апӀуз ухьуз ирс рубкьруб ва ухькан Чан адмийир ктаъруб аьгъяхьуз.

Павел хъугърударихъан ккарагура

15Магьа гьаддиз, Агъа Исайихьна айи ичв хъугъуваликан ва Аллагьдин вари гирами халкьдихьна айи ичв масанваликан узуз гъеебхьиган,+
16йиз ккарагбариъ учву кӀваин апӀури, Аллагьдиз гьаммишан учвхъанди баркаллагь кӀураза. 17Ихь Агъа Иса Месигьдин Аллагьди, адлу Адашди, фагьум туврайи Рюгь ва Чан гъавриъ ахъуз шлу ачмишʼвал учвуз тувуз кӀури, узу сикин дарди ккарагураза. 18-19Узу, Аллагьди ичв юкӀвариз гьякь рябкъювал туври, кӀури, ккарагураза. Гьадмуган, Чав дих дапӀну, учвуз тувнайи гьадму умуд фу вуш, Аллагьдин гирами халкьдиз ирсди рубкьру аднан девлет фукьан зурбади вуш, ва ухьуъ, Дугъан кьадарсуз кьувватнан кюмекниинди хъугънайи адмийириъ айи ебцуз даршлу Дугъан кьудратнан зурбавал фукьануб вуш, агъю хьибдичвуз+. 20Гьадму кьувватнан кюмекниинди Аллагьди Месигьдиъ, Думу чӀиви гъапӀган, гьяракат ипнийи ва аьршариъ Чан арччул хилихъинди,+
21рюгьнан дюнʼяйин вари аьхюдартӀан, гьюкумдрартӀан, агъйиртӀан, ва неинки гьаму, хъа гъюз ккимбу уьмрариъра кӀваина хру заан ччвурартӀан зиина дитнийи+. 22Аллагьди вари Месигьдин ликариккна гъабхну. Думу, вари гъурдаъ Дибиснайир, вари дюнʼяйиъ хъугънайидарин Аьхюрди дерккну+. 23Дурар сатӀиди Гьадгъан беден, варишвариъ ва варибдиъ вуйи Гьадгъан тамамвал ву+.

2

Аьжалихьан уьмрихьна

2^1Учву ичв тахсрарна гунгьарилантина дийихнайидар вуйчва+
2ва, гьаму дюнʼяйиъ фици апӀури гъахьнуш, учвура Аллагьдиз къаршуди удучӀвнайидариъ айи рюгьнан гьавайиъ айи чӀуру кьувватарин аьхюрин хиликкди гьаци апӀуйчва+. 3Саб вахтназ ухьура гьацдар вуйхьа ва, бедендиз ккуниси, ихь тямягьярин ва ихь чӀуру ниятарин ляхнар апӀуйхьа. Варидарихъди ухьузра, ихь хасиятназ дилигну, Аллагьдин хъял ккилибгурайи+. 4Хъа, зурба рягьим айи Аллагьди Чан зурба масанвалиинди ккун гъапӀунхьу+. 5Гьаддиз ухьу ихь тахсрарилантина дийихнайидар вуйишра, Месигьдихъди чӀиви гъапӀунхьу. Гьадгъан ужувлиинди дюрхнайидар вучва+. 6Аллагьди ухьу Месигьдихъди чӀиви гъапӀну ва Иса Месигьдиъ саб духьнайи ухьу аьршариъ дитну+. 7Гьаци Дугъаз Иса Месигьдилантина гъюз ккимбу вахтари ухьуз тувру Чан ужувлан кӀан-кӀул адру девлет варидариз улупуз ккун гъабхьну. 8Гьаддиз Аллагьди учвуз Чан ужʼвал тувну, ичв хъугъувалилантина гъюрхюнчву. Ичв дюрхнайивал ичв гьунар дар, хъа – Аллагьдин багъиш ву+. 9Учву, учву гъапӀу ляхнариз дилигну, дюрхнадар. Гьаддиз, ич ляхнариз лигну, гъюрхюнча, кӀури, фурс мапӀанай!+
10Аллагьди ухьуз дерккнайи ужувлан ляхнар тамам апӀуз, ухьу Иса Месигьдиъ саб дапӀну, халкь дапӀнайидар вухьа+.

Месигьдиъ сатӀи вуйидар

11Гьаддиз кӀваинди гъитай: учву бабкан аллагьсузарди гъахьунчва. Адмийирин хилари бедендин суннат апӀру аьдат гъапӀдари учвуз «кададабтӀдар» кӀури шуйчвуз+. 12Думу вахтари учву Месигь хътарди гъахьунчва. Учву Аллагьдин халкь вуйи Израиларик кахьрайидар дайчва. Гирами Йикьрариъ Аллагьди тувнайи гаф учвуз кайиб дайи. Учву му дюнʼяйиъ миж ктарди, я Аллагь адарди яшамиш шулайидар вуйчва+. 13Хъа гьамус учву, Месигь Исайикди ктикьган, саб вахтна Аллагьдихьан ярхла айидар, Месигьдин учвхъанди удубзу ифдиинди багахь гъахьунчва+.

14Месигьди ухьу, жугьдар ва жара халкьар, саб мясляаьтназ гъахну ва кьюбдикан саб гъапӀну; Чан жан гъурбан дапӀну, ихь арайиъ дийибгънайи цал, яни ухьу жара апӀурайи душманвал адабгъну+. 15Дугъу аьдатарна къайдйир хъайи Къанун арайиан идипну. Дугъан метлеб – Чаъ сатӀи дапӀну, кьюбдикан цӀийи халкь дапӀну, мясляаьт ипуб ву,+
16кьюридра саб халкьси, хачриин гъабхьи ккадаъру Чан аьжалилантина Чаинди душманвал терг дапӀну, Аллагьдихъди мясляаьтназ хуб ву+. 17Думу дуфну, учвуз, Аллагьдихьан ярхла айидариз, ва Дугъаз багахь хьайидариз мясляаьтнакан хабар дебккну. 18Гьаддиз Гьадгъулантина ухьуз, жугьдариз ва миди вуйи халкьариз, сар Рюгьну сатӀи дапӀну, аьршарин Адашдихьна гъюз ихтияр дубхьнахьуз.

19Гьаци вуйиган, учву сарун жарадар ва гъирагъдилан дарчва. Учву Аллагьдин гирами халкьдизстар ихтиярар айи саб пай вучва ва Дугъан хизандин адмийир вучва+. 20Учву вакиларина пайгъамбрари ккивнайи шибритӀиин бина ккебгънайидар вучва. Гьадму шибритӀин сабпи ва мурччван Гъван – Месигь Иса Учв ву+. 21Дидʼин ягъал-ягъал шулайи ва Агъайиз бахш вуйи, гирами дараматдиз илтӀибкӀурайи мюгькам хал дийибгъна+. 22Дидиъ учвкан Чан Рюгьниинди Аллагь яшамиш шлу ужагъ шула+.

3

Аллагьсузарин арайиъ Павелин ляхнар

3^1Магьа гьаддиз узу, Павел, учву, аллагьсузар бадали, Месигь Исайиланмина дустагъдиъ аза+.

2Учвуз, икибаштӀан, Аллагьди узуз Чан ужʼвал учвуз улупуз табшурмиш дапӀнайиваликан деебхьначвуз+. 3Дугъу узуз Чан сир ачухъ гъапӀунзуз, узу дидкан учвуз жикьиди гъибикӀнийза+. 4Гьаму гъурхиган, Месигьдин сирнакан узуз фу аьгъяш, йиз аьгъюваларикан учвхьанра аьгъю апӀуз шулчвухьан. 5Му сир аьгъю хьуб гьамусдизкьан айи инсаниятдиз тувнайиб дайи. Хъа гьамус Рюгьну Аллагьдин гирами вакиларизна пайгъамбрариз думу аьгъю гъапӀну. 6Думу сир магьа гьаму ву: жугьдарихъди сабси жугьуд дарударра, Ужувлан хабарнахъ хъугъну, Аллагьдин ужувлан ирсчйир ву ва дурарихъди сабси саб бедендик ктикьура. Иса Месигьдик ктикьрудариз тувнайи гафнакан гьадраризра ка+.

7Аллагьдин кьувватну узуз тувнайи ужувлиинди гьадму Ужувлан хабар рабгъру гъуллугъчи духьназукан+. 8Узуз, Аллагьдин халкьдин арайиъ варитӀан асккануриз, гьаму багъиш тувназуз: Аллагь аьгъдрудариз ебцуз удудубкьру Месигьдин девлетнакан Ужувлан хабар дебккуб+. 9Вари халкь гъапӀу Аллагьди сифте бинайиан жиниди уьбхюрайи гьадму ляхнин гьякьнаан варидариз аьгъювалар арццру багъиш тувназуз+. 10Гьадму ляхнин метлеб: гьарсаб жюрейиинди арайиз удубчӀвру Аллагьдин фагьум вари дюнʼяйиъ айи Месигьдихъ хъугънайидарилантина аьршариъ айи аьхюдариз ва гьюкмариз гьамус ачмиш дубхьну ккунду+. 11Му Дугъан ихь Агъа Иса Месигьдиинди тамам гъапӀу гьаммишандин ният ву. 12Месигьдиъ саб духьну ва Гьадгъахъ хъугъну, ухьхьан, гучӀ ктарди ва саб шак адарди, Аллагьдихьна гъюз шулу+. 13Гьаддиз, учву бадали узу аьзабарикк ккахъна кӀури, ккун апӀураза, юкӀв макадабтӀанай, дурар ичв адлувализ ву+.

Месигьдин масанвал

14Гьаддин бадали узу Адашдин улихь, кьамкьариинди ккарагури, дийигъназа. 15Гьадгъухьан завариин ва жилариин гьарсаб тухми ччивар дисура. 16Узу, Аллагьди Чан аднан булвалиан Чан Рюгьниинди ичв рюгь кьувватлу апӀуз,+
17хъугъувалиинди ичв кӀваъ Месигь учӀвуз, ичв уьмрин ччивна шибритӀ масанвал хьуз,+
18Аллагьдин вари гирами халкьдихъди учвура Месигьдин масанвалин яркьушнан, ярхишнан, ягълишнан ва деринвалин гъавриъ ахъуз, 19учвуз инсандин фагьмиъ удрубшру гьадму масанвал аьгъю хьуз, ичв уьмур Аллагьдин тамамвалихьди абцӀуз ккарагураза+.

20Хъа, ухьуъ Чан кьувват гьяракатнаъ ипну, ухьу ккун апӀрубтӀан вая ккунийкӀан, кӀурубтӀан гизаф артухъ тувуз Шлуриз,+
21гъит, Иса Месигьдилантина ва вари дюнʼяйин хъугърударилантина гьаммишандиз наслариан наслариз ад ибшри! Амин+.

4

Рюгьнан сабвал

4^1Узу, Агъайин тереф дибисна кӀури дустагъдиъ айири, миннат апӀуразачвуз: Аллагьди учвуз дих дапӀнайи гъуллугъназ лайикь вуйиси яшамиш йихьай+. 2Дамагъсузди ва гъюдалди гъузай, чиб-чпихьна сабурлуди ва масанди йихьай+. 3Вари кьувват жалб дапӀну мясляаьтнахьди рюгьнан ичв сабвал йибтӀай+. 4Рюгь сар ву, Месигьдин беденра саб ву ва, гьадрарси, Аллагьди учвуз дих дапӀнайи умудра саб ву+. 5Сар Агъа, саб хъугъувал, ухьу вари штуан хьувалин метлебра саб ву+. 6Айир – сар Аллагь. Думу варидарин Адаш ву. Думу ихь варидарин зиин Алир ву, Дугъан ляхнар ухьʼинди варидариинди ву, ва Думу ухьуъ варидариъ яшамиш шула+.

7Месигьди улупнайи кьадарниинди ухьуз гьарсариз хъуркьувал гъазанмиш апӀуз шлу багъиш тувнахьуз+. 8Гьаддиз дибикӀнура а:

«Чахъди кьадарсуз йисирар хъади,
Думу гъалибвалиинди кӀакӀназ удучӀвну,
ва Чан адмийириз багъишар тувну».

9«КӀакӀназ удучӀвну» кӀуру гафну мугагьназ Думу исина, жилин кӀанакк йишвариз гъювал улупура+. 10Чахьди вари дюнʼя абцӀбан бадали аьршартӀан зиина за Гъашир, гьадму исина Гъушур ву+. 11Ари Гьадму ву багъишар Тувур: фужариз – вакилар хьуб, фужариз – пайгъамбрар, фужариз – Ужувлан хабар ктибтрудар, фужариз – хъугърударин аьхюдар ва мялимар хьуб+. 12Мици, Аллагьдин гирами халкь, Месигьдин беден артмиш апӀуз гъуллугъназ гьязур апӀбан бадали, гъабхьну+. 13Му мици, ихь хъугъувалиъ ухьу вари саб хьайизкьан, Аллагьдин Бай аьгъю апӀайизкьан, рюгьнаъ хъуркьувалихъна гъяйизкьан ва вари тамамвал Айириз – Месигьдиз ухьу ухшар шайизкьан хьибди+.

14Хъа думуган ухьу сарун лепйири ккалакьурайи ва гьар жюре каламарин микӀарихь гьитнайи, инсанар улдугуз гъитри, аьмалдар кучӀляхярикк ккахъру бицӀидарси хьидархьа+. 15Эгер ккунивалиинди гьякьʼвал кӀури гъабхьиш, варибдин кӀул вуйи Месигьдин хасиятназ ухшарди ухьу аьхю хьидихьа+. 16Гьадгъан кюмекниинди вари беден саб дубхьна ва гьар жюре аьлакьйири кибтӀна, дидин вари паяри гьарсабди чаз улупнайиб тамам апӀура. Гьамци вари беден аьхю ва масанвалиъ артмиш шула.

Йирси ва цӀийи уьмур

17Гьаци вуйиган узу Агъайин ччвурнахъан кӀураза, тӀалаб апӀураза: ичӀи фикрар айи аллагьсузарси яшамиш хьуб дипай+. 18Дурарин фагьум рюгьнан курвалиан ва юкӀвар дициркънайивалиан мучӀу дубхьна, дурар Аллагьди тувру уьмрихьан гьадатӀна+. 19Дурар, инсанвалин лишан дудубгну, адрацӀди, гьубкьу чиркишнаъ арсри, кьяппавалиъ ахьра+.

20Хъа учвуз Месигь дици аьгъю гъахьундарчвуз. 21Саб шак адарди, Дугъкан учвуз гъеебхьунчвуз ва, Гьадгъан терефкрар вуйивализ дилигну, учвуз гьякьʼвал улупунчвуз, фицики гьякьʼвал Исайиъ а. 22Ичв йирси табиаьтдиз хас вуйи, улар йитӀру кучӀлин тямягьяри пуч апӀурайи мугагьназдин уьмур гъибтуз учвуз улупнийи+. 23Ичв фикир апӀбан саягъ цӀийи алапӀай,+
24Аллагьдин хасият – гьякь вуйи дюзвал ва гирамивал улупурайи цӀийи табиаьт «алабхьай»+.

25Гъит гьарсари кучӀал дипри ва жвуван багахь хьайидариз дюзвал йипри, гьаз гъапиш ухьу вари саб бедендин паяр вухьа+. 26Хъял кубчӀвнади гунагь мапӀанай. Гъит ичв хъял ригъ алабхъайиз ккядябхъри, 27ичв уьмриъ иблисдиз йишв мутуванай+. 28Шли гьитӀибкӀуйиш, сарун мигьитӀибкӀан, жвуван хилари гъазанмиш апӀин ва адрудариз капӀ+.

29Гьич сабкьан ахмакь гаф мапӀанай, ужуб рякъюхъ хъаъру ва хъпехърудариз хайирлу гафар йипай+. 30Ккадаъру Йигъ гъяйиз учвʼин печать йивнайи Аллагьдин Гирами Рюгьназ гиран макадапӀанай+. 31КӀван гьарсаб кьутӀкьливалихьан, хъял гъювалихьан, тюнтвалихьан, чӀигъарихьан, люкьнар-агьрарихьан, гьар жюре хъял бисувалихьан азад йихьай+. 32Сар-сарихьна гьюрмат ади йихьай, учву Месигьдиъ саб гъахьиган Аллагьди учвлан фици хил алдабгънуш, учвура чиб-чпилан хил алдабгъури гъузай+.

5

Аквнахь яшамиш шулайиси гъузай

5^1Аллагьдин ккуни веледарси, Гьадгъаз ухшар йихьай+. 2Кабалгру ицци ниар адаури, Аллагьдиз Месигь Учв фици гъурбан гъахьнуш ва фици ухьу ккун гъапӀнуш, гьаци масанди яшамиш йихьай+.

3Ичв арайиъ кьяппаваликан, вая жара чиркинваликан, ясана тямягькарваликан гафаркьан даришри – мурар Аллагьдин гирами халкьдиз хас дар+. 4Ичв ушвниъ гьич фицикӀа лайикь даруб, ичӀи улхуб вая кацӀу зарафтар духьну ккундар, Аллагьдиз чухсагъул кӀури гъабшиш, ужу шул!+
5Кьяппавалиъ ахъру гьич сар кас, я чиркин кас, я тямягькар (мицир идолариз икрам апӀрурик гьисаб ву) Аллагьдинна Месигьдин Паччагьлугъдиъ ирснан эйси хьидар+.

6Гъит, зиихъ дупнайибдиз къаршу удучӀвну, гьич сарира учву алдатмиш дарапӀри, гьаз гъапиш мютӀюгъ дарудари чпиина Аллагьдин хъял алапӀура+. 7Мицдар адмийирихъди ичв фукӀа уртахъуб дарибшри+.

Аквнан баяр

8Саб ухди учву мучӀушин вуйчва, хъа гьамус, учву Агъайиъ саб вуйиган, акв вучва. Аквнан баярси яшамиш йихьай+. 9Хъа аквнан бегьер – гъянивал, дугъривал ва гьякьвал ву. 10Агъайиз фу кьабулди шулуш, аьгъю апӀури йихьай+. 11МучӀушнан бегьерсуз ляхнариъ иштирак махьанай, хъа дурар дюз дарувал улупай+. 12Дурари жиниди апӀурайидарикан пуз гьеле начра шулу. 13Хъа вари жиниб аквнахь ачухъ хьибди+. 14Вари рябкъюри апӀруб акв ву, гьаддиз гьамци кӀурира а:

«Даахнайир, хъирг!

ДукӀнайир, гъудужв!

Месигьди уву аквнакк ккаъди»+.

15Лигайгьа, ахмакьарси яшамиш махьанай, хъа фагьумлуйирси+. 16Жвуван вахт ужуйи гьапӀуз ял апӀинай, гьаз гъапиш му йигъариъ гизаф писвал а. 17ПчӀу юкӀв ади махьанай, хъа Агъа Аллагьдин ният фу вуш, гъавриъ ахъуз чалишмиш йихьай+. 18Ички гизаф мубхъанай, диди ягь-намус дубгуз гъитру, хъа Рюгьнахьди ацӀай+. 19Чиб-чпихъди Мяълийирин китабдиан тярифнан ва рюгьнан мяълийириинди сюгьбатар апӀинай. Ичв юкӀвариъ Агъайиз мяълийир апӀури, Дугъан ад апӀинай+. 20Ихь Агъа Иса Месигьдин ччвур дибисну, Адаш Аллагьдиз гьаммишан ва варибдихъан чухсагъул йипай+.

Жилиринна хпирин аьлакьйир

21•Месигьдиз айи лап дерин гьюрматнаан чиб-чпиз мютӀюгъ йихьай.

22Учву, хпар, Агъайизси, ичв жиларизра мютӀюгъ йихьай+. 23Гьаз гъапиш Месигь фици Чан бедендин – вари хъугърударин – КӀул ва дурар Уьрхрур вуш, жилирра чан хпирин кӀул ву+. 24Месигьдиз хъугърудар фици мютӀюгъ вуш, ари хпарра чпин жилариз гьаци мютӀюгъ духьну ккунду.

25-27Хъа учву, жилар, Месигьди Чахъ хъугърудар фици ккун гъапӀнуш, ичв хпарра гьаци ккун апӀинай. Дугъу, гафналантина штуъ марцц дапӀну, гирами апӀбан бадали, я миж, я камивал, ясана жара фукӀа гьациб ктарди, швушвси, чпин вари аднаъди Чан улихь дерккну Чаз бахш апӀбан бадали, тахсир ктру хъугърударин гирами Жямяаьт хьпан бадали, хъугърударихъанди Чан жан тувну+++. 28Гьаци жиларра, чпин жанар фици ккундуш, чпин хпарра гьаци ккун апӀуз буржлу ву. Шлиз чан хпир ккундуш, дугъаз учв ккунду. 29Хъа мегьел чан жан даккнир гъахьундар, адми дидин гъайгъушнаъ шулу, думу тухъ апӀури шулу. Гьаци Месигьра хъугърударин гъайгъушнаъ а, 30гьаз гъапиш ухьу Дугъан бедендин паяр вухьа+. 31«Гьаддиз адми, чан адашна дада гъитну, чан хпирик карсди, ва кьюрикан саб жан хьибди»+. 32Мушваъ зурба вуйи сир а, узу кӀурайиси, думу сир Месигьдинна вари хъугърударин аьлакьйирикан ву. 33Хъа учвуз кайиб, гъит гьар жилири, чаз учв ккуниси, чан хпир ккун апӀри ва хпирира чан жилирин гьюрмат уьбхри+.

6

Абйир-бабар ва бицӀидар

6^1БицӀидар, Агъайихъди гъягърудариз лайикь вуйиси, ичв абйир-бабарихъ хъпехъури апӀинай – му дюзвал ву+.

2-3«Уву бахтлу хьпан ва жилиин ярхи уьмур
хъапӀбан бадали,
яв адаш-дадайиз гьюрмат апӀин» –

му Аллагьди гаф тувнайи сабпи табшуругъ ву.

4Адшар, ичв бицӀидарик хъял макапӀанай, хъа Агъайин тербияйихъдина насигьятарихъди ижмиди вердиш апӀинай+.

Эйсйир ва лукӀар

5ЛукӀар, учву Месигьдиз мютӀюгъ шлуси, вари юкӀв хъипну, гьюрмат ади ва гучӀ кади жилин ичв агъйириз мютӀюгъ йихьай+. 6Дурариз учву ккун хьпан бадали, зиълан апӀруси мапӀанай, хъа юкӀв хъипну, Аллагьдин ният тамам апӀурайи Месигьдин лукӀарси лихай+. 7Адмийирихъ лихурайиси ваъ, хъа аьршарин Агъайихъ лихурайиси юкӀв хъади лихай. 8Учвуз аьгъюганси, учв лукӀ вушра – даршра, шли ужуб ляхин гъапӀиш, гьарсаб ляхниз Агъайи пешкеш тувди+.

9Учвура, агъйир, лукӀарихьна гьаци йихьай. ГучӀар ккауб гъибтай. Учвуз аьгъюганси, ичвра, дураринра сар Агъа ву аьршариъ Айир, хъа Думу гьич саринра тереф бисрур дар.

Аллагьдин рукьан палат алабхьай

10Аьхирки, Агъайиъ саб хьувалиъ, Дугъан удукьувалиъ ва кьувватнаъ ижми йихьай. 11Аллагьди учвуз тувнайи вари яракъ, иблисдин тӀулариз къаршу дугъужвуз, алабхьай+. 12Фицики ухьу дяви йиккканна ифдикан вуйи адмийирихъди гъабхурадархьа, хъа аьхюдарихъдина гьюкумдрарихъди, гьаму мучӀушнан дюнʼя хилиъ дибиснайидарихъди ва завариъ писвалин рюгьярихъди гъабхурахьа+. 13Ари гьаддиз, писвал алжабгъуз хъюбгъю йигъан учвхьан къаршу дийигъуз, ва кӀул адабгъну гъузуз, Аллагьдин вари яракъ учвухьна бисай. 14Юкьвнаан гьякьвал идибтӀну ва дюзвалин рукьан палатдиъ учӀвну, ижмиди дийигъай+. 15Ичв ликариин алахьрударра, дюнʼяйиз Ужувлан хабар гъабхуз, гьязурди ишри+. 16Варибдилан гъайри, иблисдин цӀа кайи чӀимрар ктӀуршвуз, хъугъвалин гъалхан ижмиди бисай+. 17Уьрхрувалин рукьан баккара улубкӀай ва Рюгьнан ханжалра, яни Аллагьдин Гаф гъадабгъай+. 18Гьубкьу жюрейиинди ккарагай ва Рюгьнаъди учвуз ккуни вахтна Аллагьдикан тӀалаб апӀинай. Гьаци хьуз гьязурди ва Аллагьдин вари гирами халкьдихъан гьаммишан ккарагури гъузай+.

19Узу ушв абццубси, лазим гафар тувбан бадали ва Ужувлан хабарнан сир улихь гучӀ ктарди ктибтбан бадали, узхъандира ккарагай+. 20Узу гьеле гьаму зунжрариъ ашра, гьаддин гьякьнаан гьаънайир вуза. Узу лазим вуйибси дирбашди дидкан хабар дебккбан бадали, узхъан ккарагай+.

21•Узу гьапӀраш, Агъайиз дугъривалиинди гъуллугъ апӀурайи йиз ккуни гъардаш Тихикди узкан вари пидичвуз+. 22Думу гьаддиз учвухьна, ич ляхнарикан ктибтуз ва ичв юкӀварик аьшкь капӀуз гьаърайир вуйиз+.

23Гъит, гъардшар, мясляаьт, масанвал ва хъугъвал Адаш Аллагьдихьан ва Агъа Иса Месигьдихьан ибшричвуз. 24Зат аьхир адарди ихь Агъа Иса Месигь ккуни варидариз ужʼвал ибшри.

+ 1:3 Петрин-1 1:3, Коринф-2 1:3

+ 1:4 Ягьудайин 1:24, Колосс 1:22, Фессалоник-1 4:7

+ 1:5 Югьандин-1 3:2, Рим 8:15-16, Галат 3:26
+ 1:7 Колосс 1:14
+ 1:9 Рим 16:24, Эфес 3:3-5, Эфес 6:19
+ 1:10 Эфес 2:14, Колосс 1:20
+ 1:13 Эстер 8:8, Коринф-2 1:22, Эфес 4:30
+ 1:15 Колосс 1:3-4
+ 1:18 Колосс 1:27

+ 1:20 Ляхнар 7:55-56, Рим 8:34, Эфес 2:6, Колосс 3:1

+ 1:21 Петрин-1 3:22, Рим 8:38, Коринф-1 15:24, Колосс 2:10, Жугьдариз 1:4

+ 1:22 Коринф-1 15:27, Коринф-1 11:3, Эфес 5:23

+ 1:23 Эфес 4:12, Эфес 5:23, Эфес 5:30, Колосс 1:18, Коринф-1 15:28, Колосс 3:11

+ 2:1 Лк. 15:24, Рим 11:15, Колосс 1:21, Колосс 2:13

+ 2:2 Югь. 12:31, Югь. 14:30, Колосс 3:7
+ 2:3 Галат 5:16
+ 2:4 Югь. 3:16, Югьандин-1 3:1, Рим 5:8
+ 2:5 Колосс 2:13, Титдиз 3:5
+ 2:6 Эфес 1:20

+ 2:8 Лк. 7:50, Лк. 8:48, Ляхнар 15:11, Петрин-1 1:5, Титдиз 2:11, Титдиз 3:5

+ 2:9 Рим 3:27, Титдиз 3:5, Рим 3:27, Коринф-1 1:29

+ 2:10 Титдиз 2:14, Титдиз 3:8
+ 2:11 Рим 2:26, Рим 2:28, Колосс 2:11
+ 2:12 Колосс 1:21, Рим 9:4
+ 2:13 Ляхнар 2:39
+ 2:14 Эфес 1:10, Колосс 1:22
+ 2:15 Рим 7:4, Колосс 2:14
+ 2:16 Рим 5:10, Колосс 1:20, Колосс 3:15
+ 2:19 Филипп 3:20
+ 2:20 Колосс 2:7, Ачмиш 21:14,
+ 2:21 Коринф-1 3:16-17
+ 2:22 Петрин-1 2:5

+ 3:1 Филипп 1:7, Филимондиз 1:1, Тимофейиз-2 2:9

+ 3:2 Эфес 4:7, Колосс 1:25

+ 3:3 Галат 1:12, Галат 2:2

+ 3:6 Галат 3:29, Эфес 2:16, Матт. 8:11, Лк. 13:29

+ 3:7 Колосс 1:23
+ 3:8 Коринф-1 15:9
+ 3:9 Колосс 1:26
+ 3:10 Эфес 1:21
+ 3:12 Жугьдариз 4:16, Жугьдариз 10:19
+ 3:13 Тимофейиз-2 2:10
+ 3:16 Эфес 1:18, Колосс 1:27, Колосс 1:11
+ 3:17 Колосс 2:7
+ 3:19 Филипп 4:7, Колосс 2:10
+ 3:20 Ягьудайин 1:24, Рим 16:24
+ 3:21 Рим 11:36
+ 4:1 Эфес 3:1, Филипп 1:27, Колосс 1:10
+ 4:2 Филипп 2:3, Колосс 3:13
+ 4:3 Колосс 3:14
+ 4:4 Эфес 2:16, Коринф-1 6:17
+ 4:5 Коринф-1 1:13
+ 4:6 Коринф-1 12:6
+ 4:7 Рим 12:3, Эфес 3:2
+ 4:9 Югь. 3:13
+ 4:10 Жугьдариз 4:14, Жугьдариз 7:26
+ 4:11 Коринф-1 12:28
+ 4:12 Коринф-1 12:27, Эфес 1:23, Колосс 1:18
+ 4:13 Жугьдариз 5:12-13, Жугьдариз 6:1
+ 4:14 Коринф-1 13:11, Коринф-1 14:20

+ 4:15 Петрин-2 3:18, Колосс 1:10, Колосс 2:19

+ 4:17 Петрин-1 4:3-4, Колосс 3:7
+ 4:18 Рим 1:21, Марк 3:5
+ 4:19 Петрин-1 1:14, Рим 1:24-28
+ 4:22 Колосс 3:8-9
+ 4:23 Рим 12:2, Коринф-2 4:16
+ 4:24 Эвел 1:26, Рим 6:4, Колосс 3:10
+ 4:25 Колосс 3:9, Рим 12:5
+ 4:27 Якьубдин 4:7

+ 4:28 Фессалоник-1 4:11, Фессалоник-2 3:8, Фессалоник-2 3:10, Тимофейиз-1 6:18

+ 4:29 Колосс 3:8
+ 4:30 Фессалоник-1 5:19, Эфес 1:13
+ 4:31 Петрин-1 3:8, Колосс 3:8

+ 4:32 Матт. 6:14, Марк 11:25-26, Лк. 7:41-42, Петрин-1 3:8, Колосс 3:12-13

+ 5:1 Матт. 5:48

+ 5:2 Югь. 10:11, Югь. 15:13, Югьандин-1 3:16, Рим 5:7-8, Жугьдариз 8:3, Коринф-1 13:1, Колосс 3:14

+ 5:3 Коринф-1 6:18, Галат 5:19, Фессалоник-1 4:3

+ 5:4 Эфес 4:29

+ 5:5 Колосс 3:5, Коринф-1 6:9-10, Галат 5:21

+ 5:6 Марк 13:5, Колосс 2:8, Фессалоник-2 2:3, Югьандин-1 3:7, Рим 1:18, Колосс 3:6

+ 5:7 Коринф-2 6:14

+ 5:8 Эфес 2:1-2, Матт. 5:14, Югь. 12:35, Югьандин-1 2:8, Рим 13:12, Филипп 2:15, Фессалоник-1 5:5

+ 5:10 Фессалоник-1 2:4
+ 5:11 Рим 13:12
+ 5:13 Югь. 3:20-21
+ 5:14 Рим 13:11, Лк. 1:78-79
+ 5:15 Колосс 4:5
+ 5:17 Рим 12:2, Фессалоник-1 5:18

+ 5:18 Насигьятар 20:1, Насигьятар 23:20, Насигьятар 31:4, Тимофейиз-1 5:23

+ 5:19 Ляхнар 16:25, Якьубдин 5:13, Коринф-1 14:15, Колосс 3:16

+ 5:20 Колосс 2:7, Фессалоник-2 1:3, Фессалоник-2 2:13

• 5:21 Колосс 3:17
+ 5:22 Эвел 3:16, Петрин-1 3:1
+ 5:23 Эфес 1:22-23, Коринф-1 11:3
+ 5:25 Петрин-1 3:7

+ 5:26 Югь. 13:8, Коринф-1 6:11, Титдиз 3:5, Жугьдариз 10:22

+ 5:27 Коринф-2 11:2, Ачмиш 14:4

+ 5:30 Коринф-1 6:15, Эфес 1:23, Колосс 1:18

+ 5:31 Эвел 2:24, Матт. 19:5, Марк 10:7-8, Коринф-1 6:16

+ 5:33 Эстер 1:20, Петрин-1 3:1-6

+ 6:1 Насигьятар 1:8, Насигьятар 6:20, Насигьятар 23:22

+ 6:4 Насигьятар 13:24, Насигьятар 19:18, Насигьятар 22:6

+ 6:5 Петрин-1 2:18, Колосс 3:22, Тимофейиз-1 6:1, Титдиз 2:9

+ 6:6 Галат 3:28

+ 6:8 Колосс 3:24

+ 6:11 Коринф-2 6:7, Коринф-2 10:4, Петрин-1 5:8, Югьандин-1 2:13

+ 6:12 Лк. 22:53, Колосс 1:13, Эфес 1:21
+ 6:14 Фессалоник-1 5:8
+ 6:15 Рим 10:15
+ 6:16 Югьандин-1 5:4
+ 6:17 Жугьдариз 4:12

+ 6:18 Лк. 18:1, Лк. 21:36, Ягьудайин 1:20, Рим 12:12, Колосс 4:2, Фессалоник-1 5:17, Марк 13:33

+ 6:19 Ляхнар 4:29, Колосс 4:3, Фессалоник-1 5:25, Фессалоник-2 3:1

+ 6:20 Ляхнар 21:33, Ляхнар 28:20, Коринф-2 5:20

• 6:21 Колосс 4:7-8
+ 6:21 Ляхнар 20:4
+ 6:22 Колосс 2:2

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=TBN

Читин гафар

Читин гафар

1. А

2. В

3. Г

4. Д

5. З

6. И

7. К

8. Л

9. М

10. Н

11. П

12. С

13. У

14. Ф

15. Х

16. Ш

Аллагьдин Агълиж – Иса Месигьдин ччвурарикан саб, фицики гьарсар касдин гунгьарихъанди Думу, агълижси, хачриин гъурбан гъахьну.

Аллагьдин Паччагьлугъ – Аллагьдин гьюкмин девир. Аллагьдин Паччагьлугъдиъ учӀвуб – Аллагь чпин паччагь вуди хьуб. Жараси – женнет.

Аллагьдин хал – Ерусалимдиъ ади гъабхьи Гирами дарамат. Анжагъ гьадушваътӀан жугьдари Аллагьдиз гъурбнар хури гъахьундар ва гьацира машкврариз гьадушвазтӀан уч шули гъахьундар. Сифте думу Дарамат ихь девир гъяйиз 10-пи аьсриъ Сулейман паччагьдин девриъ дивну. Хъасин, ихь девир гъяйиз 5-пи аьсриъ, жугьдар Вавилондиан йисирвалиан гъафиган, дарабгънайиб тазатӀан дивнийи. Ихь деврин 1-пи аьсриъ Гьирод паччагьди Дарамат жараси тикмиш гъапӀнийи. Исайи улихь ккимиди дупнайиси, ихь деврин 70-пи йисан му дарамат Римдин кьушмари ккидипнийи ва дидхъанмина таза алапӀундайи.

Аллагьсузар (Аллагь аьгъдрудар) – Иса жилиина гъяйиз, Аллагь садар жугьдаризтӀан аьгъяди гъахьундар, гьаз гъапиш Аллагьди Учв дурариз Къанундилантина аьгъю гъапӀну, имбуну халкьариз аьгъяди гъахьундар, я Аллагь аьгъяди ккунди гъахьундар, аьгъяди ккунидар жугьуд халкьдик ктикьури гъахьну.

Аьлимар – лигай: къанунчйириз.

Аьхюну малла – жугьдарин диндин кӀулин гъуллугъчи. Кюгьне Йикьрарин вахтари дурари халкьди гъапӀу гъурбнар кьабул апӀуйи ва Аллагьдиз ургуйи.

Вакилар – Аллагьди кадагънайи ва гьаънайи адмийир. Исайи гьамци, Чав ктагъу ва Чахъди лицури гъахьи 12 ученикдиз кӀуйи. Дурари инсанарихьна Ужувлан хабар рубкьну ккундийи.

Гирами китабар – Гирами Рюгьниинди дидикӀнайи вари китабар: Мусайин хьуб китаб, Пайгъамбрарин китаб, Мяълийирин китаб ва ЦӀийи Йикьрарин китаб.

Гирами чадур, Шагьидвалин чадур – Аллагьдиз хал дивайиз Дугъаз икрам апӀрушв ва гъурбнар хрушв. Думу, Аллагьди гъапибси, дапӀнайиб вуйи. Му мици Кюгьне Йикьрарин вахтари гъабшиб вуйи.

Гунгьар гардандиъ дисуб – Аллагьдин улихь жвуван гунгьарин гъавриъ ахъуб ва цӀийи, гунгьар ктру уьмур ккебгъуб.

Гъурбан апӀрушв – жилихьан ягъалди, гъвандикан, батӀрикан ясана рукькан дапӀнайишв. Гъурбан гъапӀуб гьадушвʼин дипуйи ва Аллагьдиз убгуйи. Иса жилиина дуфнайи вахтна, гъурбан апӀрушв Аллагьдин хулаъ айи. Душвʼин гъурбан гъапӀуб убгуз Аллагьдин гъуллугъчйиризтӀан (маллйир) ихтияр ади гъабхьундар.

Давудрин Насил – Месигьдиз гьаци кӀуйи. Думу Давуд паччагьдин насларикан духьну ккундийи.

Динар (динарий) – улихь вахтари сад йигъандин зегьметнахъ тувру кьимат.

Заан диванхана (синедрион) – жугьдарин диван апӀру гьюкум айи заан мажлис. Думу 70 касдикан ибарат вуйи. Иса жилиин ва жугьдар Рим вилаятдин гьюкмикк ккайи вахтна, заан диванханайин кӀулин къарар, анжагъ жугьдарин жилариин али Рим гьюкмин ихтияр гъабхьиган, кьувватнаъ убчӀвуйи.

Зилотар – жугьдарин диндин саб десте. Дурариз жара миллетарихьан жугьдарин дин марцциди уьбхюз ва Римдин гьюкмиккан Израиль дявдиинди азад апӀуз ккундийи.

Инсаниятдин Бай – Кюгьне йикьрарин китабариъ Месигьдиз гьаци кӀуйи. Исайи, Чаз гьамци кӀури, Учв Месигь вуйиб улупнийи. Сакьюдар Гирами китабариъра Месигьдиз гьаци кӀура.

Къанун – Муса пайгъамбриз Аллагьди туву табшуругъар айи Гирами китабарин кюгьне саб пай. Дидиз Таврат, Тора вая Мусайин хьуб китаб кӀури шулу.

Къанун тамам апӀуб – вари жугьдарин буржи. Думу Къанундиъ, адми фици яшамиш духьну ккундуш, уьмриъ фу гъадагъа вуш, жара гьюкуматдиндарихъди фици духьну ккундуш, мидланна гъайри, гизаф кьадар аьдатарикан, хурагарикан ва жара гизафубдикан дибикӀна.

Къанунчйир – инсанариз Къанундин къайдйир улупру гъуллугъчйир. Жугьдарин дурариз аьхю гьюрмат айи.

Лавшарин машквар – Пасха машкврихъан дишла ургуд йигъан тебрик апӀру машквар. Думу вахтна анжагъ дун ктру уьлтӀан (лавшартӀан) дитӀну ккундайи.

Левитар – дурар Аллагьдин гъулугъчйир (маллйир) даршра, дурари, Аллагьдин хулаъ мукьмар йивури, Аллагьдин ад за апӀури, гъурбан апӀурайи гьяйванатар ургуз ва жара ляхнариз кюмекчйир гъахьну. Мидланра гъайри, дурари Къанундин дарсар туври гъахьну ва халкьдин арайиъ дурар мялимарси вуйи. Мици Левийин тухмиан вуйи адмийиризтӀан апӀуз ихтияр ади гъабхьундар.

Маллйир – Ерусалимдиъ айи Аллагьдин хулан гъуллугъчйир. Дурарин вазифа, Къанундиъ улупнайиганси, гъурбнар хуб, ургуб вуйи.

Манна – Мусайин хиликкди гъумран чюллериъ Израиль халкь уьгънайи вахтари Аллагьди дурариз завʼан гьапӀри гъабхьи хураг.

Месигь – Гирами китабариъ улупнайиси, инсанар уьрхбан бадали Аллагьдихьан Дуфнайир.

Мист – Гирами китабар урхбан ва гьацира ккарагбан бадали жугьдар уч шлу хал. Жугьдарин мистаъ гьар султ йигъан уч шуйи. Мистариъ Кюгьне йикьрар урхуз ва дурарин мяна ктибтуз гьар жугьуддиз ихтияр ади гъабхьну. Жугьдар яшамиш шлу гьар шагьриъ, гъулаъ мистар ади гъахьну. Аьдат вуйиси, дурарин яшайиш гьаддилан илтӀибкӀнайи, ва мистан аьхюрра варитӀан гьюрматлу кас шули гъахьну.

Мяълийирин китаб – Гирами китабарикан саб. Дидиз 150 мяъли дахил шула. Дурари Аллагьдин аднакан, аьжаликкан адмийир уьрхюзди Аллагьдиз баркаллагьнакан, Аллагьдин зурбаваликан, Аллагьдиз ккарагбакан кӀура.

Налукар уч апӀрур – Къанун дюрюбхди, Римдин хазнайиз пул уч апӀру жугьдар. Дурар тмуну жугьдариз лап даккни инсанар вуйи.

Пайгъамбрар – Аллагьдин гафар деерхьну, дурар адмийириз ктитрудар. Пайгъамбрар Иса гъяйиз ади гъахьну. Аллагьдин пайгъамбар жугьуд адмийикантӀан шлуб дар, гьаз гъапиш Аллагьди гьадму Чан халкьдигъянтӀан пайгъамбрар гъядягъюри гъахьундар, фицики дурари Аллагьдин Къанун хъапӀуз улупури гъахьну. Пайгъамбрарин китабар Кюгьне йикьрарин пайназ дахил шула.

Пасха – Египетдин лукӀʼваликкан ата-бабйир азад хьувал кӀваина хру жугьдарин кӀулин машквар. Пасхайин машквар гьар хьадукра апрелиъ Ерусалимдиъ къайд апӀуйи. Пасхайин хурагназ, аьдат вуйиси, агълиж дубккну ккундийи.

Саддукйир – жугьдарин диндин саб десте. Дурари КъанундизтӀан гъуллугъ апӀури гъахьундар. Гьаддиз лигну, дурар гъачӀидар чӀиви хьувалихъ хъугъри гъахьундар, фицики, чпи фикир апӀурайиси, Къанундиъ дидкан дибикӀну адруган.

Султ йигъ – гирами ва гьяфтайин аьхиримжи йигъ. Му йигъ марцци йигъ вуди гьисаб апӀурайи. Къанундиз лигну, султ йигъан лихуз гъадагъа апӀурайи. Жугьдарин ригъ алабхъбан кьяляхъ закурин йигъ ккебгъуйи. Гьаддиз, жвуми йигъан ригъ алабхъбалан кьяляхъ тап султ йигъан ригъ алабхъайизкьан лихуз ихтияр ади гъабхьундар, думу йигъ Аллагьдиз бахш дапӀну ккундийи.

Ужувлан хабар – Аллагьди тувнайи Гаф. Гьадму Гаф уьмриз Аллагьди Иса Месигьдилантина арайиз гъабхну. Гьадгъулантина вари инсаниятдиз чпи уьрхюз рякъ ачмиш гъабхьну – магьа Аллагьдихьан дуфнайи Ужувлан хабар жилариин гьарсар касдиз.

Ученикар (Исайин) – Исайихъ хъугънайидар, Дугъан терефкрар, Дугъан гаф агъю апӀурайидар ва Дугъан рякъ дибиснайидар.

Фарисйир – жугьдарин диндин саб десте. Дурари Къанундиъ улупнайиб гьярф-гьярфнаъди тамам апӀуйи. Халкьдин арайиъ дурарин аьхю гьюрмат айи. Дурар, чпин аьгъювализ лигну, гизаф фурс кайидар вуйи.

Хач – иливбан ишараси чиб-чпик китӀнайи кьюб хамхар. Дурарикан сабунуб жилиъ убсуйи, хъа гьатмунуб дидик кабсуйи. Рим гьюкми тахсиркрар гьацдар хачарик карсуйи. Адмийирикан аьзабар кчӀюкьбан бадали, дурари дурар хачрак кьумар йивну карсуйи ва йикӀайизкьан гьаци кирхну гъитуйи.

Хъугърударин мажлис, ясана хъугърудар – му гаф кьюб мянайиинди ишлетмиш апӀури шулу: 1) Саб йишвахь уч шлу Иса Месигьдихъ хъугъру адмийир. 2) Вари дюнʼя вуйибси яшамиш шулайи Исайихъ хъугъру адмийир.

ХьуцӀурарин машквар (Бегьер ккадабцӀбан машквар) – бегьер ккадабцӀбалан кьяляхъ апӀру машквар. Жугьдари думу машквар, Азадвалин (Пасхайин) машкврихъан хьцӀурпи йигъан тебрик апӀури шулу.

Штуан апӀуб – гунгьар гардандиъ дисбан ва гунгьарихьан марцц хьпан лишан вуди, штукк ккеркну, таза беден хъибшу мисал вуди, ккудучӀвуб. Мици, Аллагьди дупну, Исайин терефкрари апӀури шулу, гьаз гъапиш Исайихъ хъугърур гъашигантӀан женнетагьли хьуз шлуб дар. Му аьдатну инсан Аллагьдиз бахш гъахьивал ва цӀийи уьмур ккебгъувал улупура.

Ччвурар (ЦӀийи Йикьрар)

Ччвурар (ЦӀийи Йикьрар)

1. Аюб

2. Вавилон

3. Гоморра

4. Гьарун

5. Гьирод

6. Давуд

7. Ибрагьим

8. Ильяс

9. Исакь

10. Мелхиседек

11. Муса

12. Нюгь

13. Сарай

14. Содом

15. Сулейман

16. Юнус

17. Якьуб

Ччвурар

Аюб – аьгь апӀуз даршлу аьзабар аьгь гъапӀу кас. Дугъкан, «Кюгьне Йикьрарин» «Аюб» китабдиъ дибикӀна.

Вавилон – Иса Месигь гъяйиз улихьна вахтари Вавилон вилаят жугьуд халкьдин лап яман душман вуди гъабхьну. ЦӀийи Йикьрарнаъ «Вавилон» кӀуру гаф саспи йишвариъ иблисдин вая шейтӀнин гьюкум вуди ишлетмиш апӀура.

Гоморра – ДубкӀнайи (Мертвое) гьюлин гъирагъдихъ хъади гъахьи хьуб шагьрикан кьюбдиз Гоморра ва Содом кӀуйи. Гьадму шагьрариъ яшамиш шули гъахьи адмийири апӀури гъахьи гунгьариз дилигну, Аллагьди завʼан мархьси цӀана гугут дубгъну, гьадму кьюбиб шагьрар гъургну.

Гьарун – Муса пайгъамбрин аьхюну гъардаш. Аллагьдин гъуллугънаъ хьуз ва Аллагьдиз Израиль халкьдихъанди гъурбнар хуз, анжагъ Гьарундиз ва дугъан насларизтӀан ихтияр ади гъабхьундар.

Гьирод – хъади-хъади гъахьи юкьур паччагьдиин алди гъабхьи ччвур. 1. Зурба Гьирод – вари Палестина уьлкейин паччагьвал апӀури гъахьи жугьдарин паччагь. Гьадгъу паччагьвал апӀурайиган, Иса Месигь бабкан гъахьну. 2. Гьирод Антипа – Галилей уьлкейин паччагь, Зурба Гьироддин бай. 3. Гьирод Агрипа – Зурба Гьироддин балин бай (хтул). Дугъу Палестинайин аьхювал апӀурайи вахтна, Исайихъ хъугърударихъ думу ижмиди хъергри гъахьну.

Давуд – Ягьудайин тухмиан гъахьи Израилин варитӀан машгьур паччагь. Пайгъамбрари, гьякьди дюнʼяйиин паччагьвал апӀру Месигь Давудрин насларикан хьиди, кӀури, улихьмиди кӀури гъахьну.

Ибрагьим – Аллагьди гьаму пайгъамбрихъди йикьрар гъийитӀнийи. Израиль халкь гьамгъулантина ккебгъра. Ибрагьим Аллагьдихъ хъпехърур, Аллагьдиин хъугъʼвал алир вуйи, ва Аллагьди думу дугъри кас вуди гьисаб гъапӀну.

Ильяс – Кюгьне йикьрарнан вахтари гирамидарикан сар ва адлу пайгъамбар. Думу чӀивидимиди аьршариз гъурхну. Израиль гьюкуматдин аьхюр вуйи Ахавдина дугъан хпири кучӀлин аллагьариз икрам апӀурайиган, Ильясди дурариз Аллагьдин гафар гъапнийи. Гьаму дюнʼяйиз гъюз Месигь гьязур гъапӀур Ильяс ву.

Исакь – Ибрагьимдинна Сарайин бай.

Мелхиседек – Салим кӀуру йишван паччагь, Аллагьдин гъуллугънаъ айир. Ибрагьим пайгъамбри дугъаз, дявдиъ гъалиб духьну гъюрури, чахь хьайибдикан йицӀубпи пай тувнийи. Гьаддин кьяляхъ, Ибрагьимдиз ужʼвал апӀин кӀури, Мелхиседек Аллагьдиз ккарагнийи.

Муса – пайгъамбар, жугьдарин варитӀан машгьур кас, дурарин аьхюр. Дугъу чан халкь, жугьдар, Египетдин йисирваликкан ккадаъну. Дугъу Аллагьди туву Къанун чан халкьдихьна гъурубкьну.

Нюгь – пайгъамбар. Аллагьди, гьадмугандин дюнʼя, илипну шид, ккидипайиз, Нюгьдиз гими апӀин гъапну. Гьадиъди думу ва дугъан хизан Аллагьдихъ хъугъувалилантина аьжалнаккан гъюрхну.

Сарай – Ибрагьим пайгъамбрин хпир, Исакьдин дада.

Содом – лигай: Гоморрайиз.

Сулейман – Давудрин бай. Давудрин кьяляхъ Израиль уьлкейин паччагь. Сулейман паччагь вуйиган, Израиль гьюкумат гизаф девлетлу ва кьувватлу шулу. Сулейманди Ерусалимдиъ Аллагьдиз сабпи хал (дарамат) дивру.

Юнус – пайгъамбар, шубуд йигъан балугъин фуниъ ади гъашир.

Якьуб – Исакьдин бай, дугъаз Израилра кӀури шулу.

Картйир

Картйир

Картйир

1. Палестина Месить Иса жилиин алигандин девриъ

2. Ерусалим Месить Иса жилиин алигандин девриъ

3. Месить Иса жилиин алигандин девриъ Ерусалимди айи Аллагьдин хулан план

4. Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Шубубни сиягьат

5. Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Кьюбни сиягьат

6. Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Сабпи сиягьат

7. Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Юкьубни сиягъат - Рим шагьриз

Палестина Месить Иса жилиин алигандин девриъ

Ерусалим Месить Иса жилиин алигандин девриъ

Месить Иса жилиин алигандин девриъ Ерусалимди айи Аллагьдин хулан план

Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Шубубни сиягьат

Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Кьюбни сиягьат

Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Сабпи сиягьат

Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Юкьубни сиягъат - Рим шагьриз

Шиклар

Шиклар

Шиклар

1. ЕРУСАЛИМ: ЕЛИОН ДАГЪДИЛАН РЯБКЪЮРАЙИБ

2. ЕРУСАЛИМ ВА ЕЛИОН ДАГЪ

3. СИНАЙ ДАГЪ

4. КЬИЛЗИ (ДУБКӀНАЙИ) ГЬЮЛ

5. ФАВОР ДАГЪ

6. НАЗАРЕТ

7. ВИФЛЕЕМ

8. ЯРДАН

9. КАПЕРНАГЬУМ

10. ГАЛИЛЕЙИН КАНА

11. ЯГЬУДИЯЙИАН САМАРИЯЙИЗ ВУЙИ РЯКЪ

12. ГЕННИСАРЕТ ДАГАР (ГАЛИЛЕЙ ГЬЮЛ)

13. ВИФАНИЯ

14. РИМДИН КОЛИЗЕЙ

ЕРУСАЛИМ: ЕЛИОН ДАГЪДИЛАН РЯБКЪЮРАЙИБ

Сулейманди диву Аллагьдин хал алди гъабхьишв. Гьамус мушв'ин Уьмран мист ал.

ЕРУСАЛИМ. ЕЛИОН ДАГЪДИЛАН РЯБКЪЮРАЙИБ (ригъгьудубчӀврушвхъан)

ЕРУСАЛИМ ВА ЕЛИОН ДАГЪ

Хьа Ерусалимдиз багагь гьашиган, дидиз лигури, Иса гъишу. (Лк. 19:41)

ЕРУСАЛИМ ВА ЕЛИОН ДАГЪ

СИНАЙ ДАГЪ

Агъа зав'ан Синай дагъдиина, дидин кӀакӀниина гъафи. Агъайи Мусайизра душв'ина дих гьапӀу. Аскканзина думура ккудучӀву. (Адаувал 19:20 )

СИНАЙ ДАГЪ

КЬИЛЗИ (ДУБКӀНАЙИ) ГЬЮЛ

Дурар вари Сиддим дерейиъ кдикьнийи. Гъамус душвайишв Кьилзи гьюли ккапӀна. (Хьувал 14:3)

КЬИЛЗИ (ДУБКӀНАЙИ) ГЬЮЛ

ФАВОР ДАГЪ

Кафарира къиблара Уву яратмиш гьапӀунва; Фавор ва Ермон дагъарра Яв Черниин жадвалия а. (Мяыл, 13)

ФАВОР ДАГЪ

НАЗАРЕТ

Хьа йиргьубли ваз улубкьиган, Аллагьди, Галилей уьлкейиъ айи Назарет кӀуру шагьриз, Давудрин тухмиан вуйи Юсуф кӀуру касдиз хъирснайи шурагьна Жабраил малайик гьаъру. Шуран ччвур Мар'ям вуйи. (Лк. 1:26, 27)

НАЗАРЕТ

ВИФЛЕЕМ

«Увура, Вифлеем, Ягьудия юрднан шагьрарин арайиъ сабдииндира бицӀиб дарва, фицики ув'ан удучӀвиди Йиз Израилин халкь уьрхру Аьхюр». (Матт. 2:6)

ВИФЛЕЕМ

ЯРДАН

Гьадму вахтна Ягь'яйихьна Галилей уьлкейиан Иса гъюру. (Матт. 3:13)

ЯРДАН

КАПЕРНАГЬУМ

Думу, Назаредиан удучӀвну, Забулун ва Нафталим кӀуру юрдарин аьтрафариъ айи Галилей гьюлин гъирагъдихь хьайи Кафернагьумдиъ дергру. (Матт. 4:13)

КАПЕРНАГЬУМ

ГАЛИЛЕЙИН КАНА

Кьюд йигълан Галилей уьлкейин Кана шагьриъ сумчир шулу. Душваъ Исайин дадара айи. (Югь. 2:1)

ГАЛИЛЕЙИН КАНА

ЯГЬУДИЯЙИАН САМАРИЯЙИЗ ВУЙИ РЯКЪ

Ягьудия уьлке гъибтну, Агъа хъана Галилей уьлкейиз гъягьюру. Дугъан рякъ Самария юрднаантина вуйи. (Югь. 4:3, 4)

ЯГЬУДИЯЙИАН САМАРИЯЙИЗ ВУЙИ РЯК

ГЕННИСАРЕТ ДАГАР (ГАЛИЛЕЙ ГЬЮЛ)

Сабан, Аллагьдин гаф ебхьбан бадали, халкь Исайилан илтӀишуру, хъа Думу Учв Генисарет гьюлихъ дийигьну... (Лк. 5:1)

ГЕННИСАРЕТ ДАГАР (ГАЛИЛЕЙ ГЬЮЛ)

ВИФАНИЯ

Пасхайин машквар ккебгъуз йирхьуд йигъ ккимиди, Иса, Чав чӀиви гъапӀу Лазар яшамиш шулайи Вифанияйиз гъюру. (Югь. 12:1)

ВИФАНИЯ

РИМДИН КОЛИЗЕЙ

МЕСИГЬДИН ТЕРЕФКРАРИЗ АБЗАБ-АБЗИЯТАР ТУВНУ, ГЪИРМИШ ГЪАПШУ ЙИШВ.

Хьа узуз... Исайикан шагьидвал дапӀну ва Аллагьдин Гафналантина ккахьну, кӀулар алдатӀнайи рюгьяр гъяркъзуз. Мурар, вягьши гьяйванатдиз, я дидин су- ратназ икрам дарапӀдар ва унтҐин, ясана хил'ин лишан капӀуз гъидритдар ву. (Ачмиш. 20:4)

РИМДИН КОЛИЗЕЙ

Table of Contents

ЦӀийи Йикьрар: Эфес

Сифте гаф

Эфес

- Эфес
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6

Читин гафар

- Аллагьдин Агълиж
- Аллагьдин Паччагьлугъ
- Аллагьдин хал
- Аллагьсузар (Аллагь аьгъдрудар)
- Аьлимар
- Аьхюну малла
- Вакилар
- Гирами китабар
- Гирами чадур, Шагьидвалин чадур
- Гунгьар гардандиъ дисуб
- Гъурбан апӀрушв
- Давудрин Насил
- Динар (динарий)
- Заан диванхана (синедрион)
- Зилотар
- Инсаниятдин Бай
- Къанун
- Къанун тамам апӀуб
- Къанунчйир
- Лавшарин машквар
- Левитар
- Маллйир
- Манна
- Месигь
- Мист
- Мяълийирин китаб
- Налукар уч апӀрур
- Пайгъамбрар
- Пасха
- Саддукйир
- Султ йигъ
- Ужувлан хабар
- Ученикар (Исайин)
- Фарисйир
- Хач
- Хъугърударин мажлис, ясана хъугърудар

- ХьуцӀурарин машквар (Бегьер ккадабцӀбан машквар)

- Штуан апӀуб

Ччвурар (ЦӀийи Йикьрар)

- Аюб
- Вавилон
- Гоморра
- Гьарун
- Гьирод
- Давуд
- Ибрагьим
- Ильяс
- Исакь
- Мелхиседек
- Муса
- Нюгь
- Сарай
- Содом
- Сулейман
- Юнус
- Якьуб

Картйир

- Палестина Месить Иса жилиин алигандин девриъ

- Ерусалим Месить Иса жилиин алигандин девриъ

- Месить Иса жилиин алигандин девриъ Ерусалимди айи Аллагьдин хулан план

- Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Шубубни сиягьат

- Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Кьюбни сиягьат

- Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Сабпи сиягьат

- Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Юкьубни сиягъат - Рим шагьриз

Шиклар

- ЕРУСАЛИМ: ЕЛИОН ДАГЪДИЛАН РЯБКЪЮРАЙИБ
- ЕРУСАЛИМ ВА ЕЛИОН ДАГЪ
- СИНАЙ ДАГЪ
- КЬИЛЗИ (ДУБКӀНАЙИ) ГЬЮЛ
- ФАВОР ДАГЪ
- НАЗАРЕТ
- ВИФЛЕЕМ
- ЯРДАН
- КАПЕРНАГЬУМ
- ГАЛИЛЕЙИН КАНА
- ЯГЬУДИЯЙИАН САМАРИЯЙИЗ ВУЙИ РЯКЪ
- ГЕННИСАРЕТ ДАГАР (ГАЛИЛЕЙ ГЬЮЛ)
- ВИФАНИЯ
- РИМДИН КОЛИЗЕЙ